Makaleler: alım satımda hatalar, otomasyon ve psikoloji

Alım satımda sık yapılan beş hata

4 dk okumaEğitim amaçlı

Piyasaya yeni giren birçok kişi benzer yerlerde takılır. Bu hataların çoğu bilgi eksikliğinden değil, acele ve duygusal karardan kaynaklanır. Aşağıda en yaygın beşini ve her biri için pratik bir karşı önlemi bulacaksınız.

1. Kaybetmeyi göze alamayacağınız tutarla başlamak

Kira, borç ya da acil durum birikimiyle yatırım yapmak, her dalgalanmayı bir korkuya çevirir ve karar kalitesini düşürür. Kural basit: kaybettiğinizde hayatınızın düzenini bozmayacak bir tutarla başlayın.

2. Zarar sınırı belirlememek

"Biraz daha bekleyeyim, dönecektir" düşüncesi, küçük bir kaybın büyük bir kayba dönüşmesinin en yaygın yoludur. Başlamadan önce kabul edeceğiniz kaybı yazın ve o seviyede çıkın.

3. Haber ve sosyal medya peşinde koşmak

Fiyat bir habere tepki verdiğinde çoğu zaman hareketin büyük kısmı gerçekleşmiştir. Sosyal medyadaki "kesin kazandıracak" önerileri ise çoğunlukla başkasının çıkış stratejisidir.

4. Her şeyi tek varlığa bağlamak

Tek bir varlığın düşüşü tüm portföyü sarsar. Birden fazla varlığa ve zamana yaymak riski azaltır, ancak sıfırlamaz.

5. Stratejiyi anlamadan kullanmak

Bir bot ya da hazır strateji, ne yaptığını anlamadığınız sürece bir kara kutudur. Kişisel yöneticinizden stratejinin hangi koşullarda işlem açıp kapattığını örneklerle anlatmasını isteyin.

Bu beş hatanın ortak noktası, önceden bir plan yapılmamasıdır. Plan; ne kadar riske gireceğinizi, hangi koşulda çıkacağınızı ve sonuçları ne zaman değerlendireceğinizi içerir. Yazılı bir plan, piyasa sert hareket ettiği anda size duygularınızdan bağımsız bir referans verir. Hiçbir plan kaybı tamamen önlemez, ama kaybı kontrol edilebilir ve öğrenilebilir kılar.

Manuel ve otomatik alım satım: fark nedir?

5 dk okumaEğitim amaçlı

Manuel alım satımda kararı ve işlemi siz verir ve yaparsınız; otomatik alım satımda bu kararları önceden tanımlanmış kurallar ve algoritmalar uygular. İkisinin de güçlü ve zayıf yanları vardır.

Otomasyon, yorgunluğu ve duygusal kararları azaltır; ancak modellerin dayandığı varsayımlar bozulduğunda yanılabilir. Bu yüzden otomatik bir sistemde bile raporları izlemek ve stratejiyi gözden geçirmek gerekir. LiraX bu nedenle bir kişisel yönetici ile birlikte sunulur.

Hangisini seçeceğiniz zamanınıza, deneyiminize ve kontrol ihtiyacınıza bağlıdır. Piyasayı gün içinde izleyebilecek vakti olan ve her kararı kendisi vermek isteyen biri manuel yolu tercih edebilir. Vakti sınırlı olan ya da duygusal kararlardan kaçınmak isteyen biri otomatik yaklaşımı daha uygun bulabilir. Birçok kullanıcı ikisini birleştirir: stratejiyi kendisi seçer, işlemleri sisteme bırakır ve raporlara göre ayarları gözden geçirir.

Trader psikolojisi: duygularınızı yönetmek

4 dk okumaEğitim amaçlı

Alım satımda başarılı olmanın büyük kısmı bilgiden çok davranışla ilgilidir. Aynı bilgiye sahip iki kişiden biri sakin kalıp planına uyarken diğeri korku ya da hırsla plandan sapabilir.

En sık görülen iki duygu korku ve hırstır. Korku, fiyat düşerken erken satmaya ve yükselişi kaçırmaya iter. Hırs ise kazanç sonrasında riski artırmaya ve zarar sınırını esnetmeye. Üçüncü bir tuzak da kayıp telafi etme isteğidir: kaybı hızla geri almak için daha büyük ve daha riskli işlem açmak çoğu zaman kaybı büyütür.

• İşlemden önce planınızı yazın: giriş, çıkış ve zarar sınırı.
• Günlük ya da haftalık işlem sayınıza bir üst sınır koyun.
• Kayıptan sonra karar vermeyin; bir mola verin ve ertesi gün raporlara bakın.
• Sonuçları duygularla değil, kayıtlarla değerlendirin.

Otomatik araçlar bu disiplinin bir kısmını sizin yerinize üstlenebilir, ancak sınırları belirlemek ve kapsamı kabul etmek yine sizin işinizdir.

Son olarak, her işlemi kazanç ya da kayıp olarak değil, süreç olarak değerlendirmeyi deneyin. İyi bir karar bazen kötü sonuç doğurur, kötü bir karar bazen şans eseri kazandırır. Önemli olan, uzun vadede planınıza ne kadar sadık kaldığınızdır; planın kendisi ise zamanla, kayıtlarınıza bakarak geliştirilir.